Umowa wspólników – co ustalić, zanim pojawi się konflikt?
Dobra relacja między wspólnikami nie zastępuje dobrych zasad. Dopóki firma jest mała, nie ma dużych pieniędzy, a wspólnicy mają podobne cele, wiele kwestii można odkładać na później. Problem zaczyna się wtedy, gdy pojawiają się zysk, inwestycje, różne poziomy zaangażowania, rodzina w firmie albo decyzja jednego ze wspólników o odejściu.
W tym odcinku podcastu Biznes bez pułapek wyjaśniam, jakie zasady warto ustalić między wspólnikami, zanim pojawi się konflikt oraz dlaczego sama umowa spółki może nie wystarczyć, żeby dobrze zabezpieczyć codzienną współpracę.
Wspólnicy 50/50 – kto podejmuje decyzje?
Równe udziały nie oznaczają, że obie osoby powinny wspólnie zatwierdzać każdą operacyjną decyzję.
Warto wcześniej określić, kto prowadzi firmę na co dzień, jakie decyzje zarząd może podejmować samodzielnie, a które sprawy wymagają zgody wspólników. Dotyczy to między innymi większych inwestycji, finansowania, nieruchomości, wejścia inwestora czy zatrudnienia członka rodziny.
Deadlock w spółce – co zrobić przy remisie?
Układ 50/50 może działać bardzo dobrze – do momentu, w którym wspólnicy mają zupełnie różne zdanie w ważnej sprawie.
Jeżeli żadna ze stron nie może przeforsować decyzji, pojawia się deadlock, czyli pat decyzyjny. Dlatego warto z góry ustalić, co dzieje się wtedy, gdy wspólnicy nie potrafią dojść do porozumienia: czy najpierw rozmawiają w określonym terminie, korzystają z mediacji, opinii eksperta, czy uruchamiają mechanizm wykupu udziałów.
Wyjście wspólnika i sprzedaż udziałów
Najgorszy moment na ustalanie zasad odejścia wspólnika jest wtedy, gdy jedna ze stron już chce wyjść ze spółki.
W odcinku omawiam między innymi, komu wspólnik może sprzedać udziały, czy pozostali mają pierwszeństwo ich nabycia, jak ustalić cenę oraz co zrobić, gdy spółka albo drugi wspólnik nie mają środków na wykup.
Poruszam również temat wejścia osoby trzeciej do spółki – inwestora, konkurenta albo kogoś, kogo pozostali wspólnicy wcześniej w ogóle nie znali.
Wynagrodzenie wspólnika, dywidenda i finansowanie spółki
Jednym z najczęstszych źródeł konfliktów jest pomieszanie trzech różnych kwestii: wynagrodzenia za pracę, prawa do udziału w zysku oraz pieniędzy potrzebnych firmie na dalszy rozwój.
Wspólnik pracujący operacyjnie może otrzymywać wynagrodzenie za swoją pracę. Wspólnik posiadający udziały może uczestniczyć w zysku. Jednocześnie spółka może potrzebować części środków na inwestycje, płynność czy rozwój.
Dlatego warto wcześniej ustalić politykę wypłat oraz sposób finansowania spółki, w tym zasady dopłat czy innych form dokapitalizowania.
Zakaz konkurencji i rodzina w firmie
Dobrze skonstruowany zakaz konkurencji powinien chronić klientów, know-how, zespół i poufne informacje, a nie uniemożliwiać wspólnikowi dalszą pracę po odejściu ze spółki.
Podobnie jest z zatrudnianiem członków rodziny. Problemem nie jest samo pojawienie się bliskiej osoby w firmie, lecz brak jasnych zasad dotyczących jej zatrudnienia, wynagrodzenia, oceny i podległości służbowej.
Dobra umowa wspólników nie jest dokumentem przygotowywanym na wypadek wojny. Ma sprawić, żeby trudne decyzje nie musiały być podejmowane dopiero wtedy, gdy emocje i pieniądze utrudniają spokojną rozmowę.
Obejrzyj odcinek i sprawdź, czy w Twojej spółce wspólnicy rzeczywiście wiedzą, co zrobią w przypadku konfliktu, odejścia jednej ze stron, sprzedaży udziałów albo różnicy zdań dotyczącej pieniędzy i przyszłości firmy.