
Założenie spółki przez fundację rodzinną
Fundacja rodzinna jako wehikuł do zakładania i posiadania spółek
Coraz więcej przedsiębiorców rozważa fundację rodzinną jako element sukcesji i optymalizacji podatkowej struktury biznesowej. Decyzja ta wymaga jednak rzetelnej analizy, fundacja rodzinna nie jest uniwersalnym rozwiązaniem, a jej niewłaściwe zaprojektowanie może prowadzić do sankcyjnego 25% CIT, podważenia struktury lub konfliktów między beneficjentami.
Zapewniam kompleksowe wsparcie prawne w tym zakresie: od analizy zasadności wdrożenia fundacji rodzinnej w konkretnej sytuacji, przez zaprojektowanie statutu i struktury właścicielskiej, aż po rejestrację fundacji oraz przeniesienie do niej spółek lub udziałów.
Zakres usług
Wdrożenie fundacji rodzinnej jako właściciela spółek wymaga skoordynowania szeregu decyzji na poziomie statutowym, podatkowym i sukcesyjnym. W ramach współpracy:
- przeprowadzam analizę struktury majątkowej, spółek oraz celów sukcesyjnych i podatkowych klienta, wraz z jednoznaczną oceną, czy fundacja rodzinna jest w danym przypadku uzasadniona, czy właściwsza będzie inna konstrukcja (reorganizacja udziałów, umowa wspólników, rozrządzenia testamentowe),
- projektuję statut fundacji, w tym organy (zarząd, zgromadzenie beneficjentów, radę nadzorczą, jeśli wymagana lub uzasadniona), zasady wypłat, krąg beneficjentów oraz mechanizmy zabezpieczające na wypadek konfliktu w rodzinie,
- ustalam strukturę funduszu założycielskiego (minimum 100 000 zł) oraz sposób wniesienia majątku – udziałów, akcji, nieruchomości, środków pieniężnych – z uwzględnieniem skutków podatkowych takiego wniesienia,
- przygotowuję i składam wniosek o wpis fundacji do rejestru fundacji rodzinnych,
- projektuję sposób objęcia lub przejęcia przez fundację udziałów w spółkach zależnych, wraz z analizą skutków podatkowych aportu,
- analizuję ryzyko tzw. skrytych zysków (art. 24q ustawy o CIT) oraz ryzyko w zakresie cen transferowych pomiędzy fundacją, spółkami zależnymi i beneficjentami,
- weryfikuję, czy planowana działalność spółek zależnych pozostaje w granicach dozwolonego katalogu działalności fundacji, minimalizując ryzyko sankcyjnego 25% CIT,
- przygotowuję wnioski o wydanie indywidualnych interpretacji podatkowych w przypadkach wymagających zabezpieczenia stanowiska organu przed wdrożeniem struktury (struktury zagraniczne, wcześniejsze struktury holdingowe, prawa majątkowe pochodzące z transakcji B2B),
- świadczę bieżącą obsługę prawną fundacji i spółek zależnych po rejestracji, obejmującą zmiany statutowe, wypłaty do beneficjentów oraz dokapitalizowanie spółek.
Fundacja rodzinna a spółka – na czym polega ta relacja?
Zgodnie z art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej, działalność fundacji jest ograniczona do zamkniętego katalogu czynności, obejmującego m.in. przystępowanie do spółek handlowych i uczestnictwo w nich, obrót udziałami i akcjami, wynajem i zarządzanie nieruchomościami, obrót instrumentami finansowymi oraz udzielanie pożyczek spółkom zależnym i beneficjentom.
W praktyce oznacza to, że fundacja rodzinna funkcjonuje jako podmiot holdingowy, posiada udziały lub akcje w spółkach operacyjnych, nie prowadząc samodzielnie działalności produkcyjnej, handlowej czy usługowej. Spółka operacyjna (najczęściej spółka z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółka komandytowa) zostaje wniesiona do fundacji albo od początku tworzona przez fundację jako wspólnika.
Konsekwencją takiej struktury jest zwolnienie z CIT dochodów fundacji z działalności dozwolonej – w tym dywidend ze spółek zależnych – do momentu wypłaty do beneficjenta. Wypłata podlega opodatkowaniu 15% CIT po stronie fundacji, co w porównaniu do opodatkowania PIT po stronie osoby fizycznej stanowi istotną różnicę, o ile struktura została zaprojektowana z uwzględnieniem tego modelu.
Kiedy fundacja rodzinna jest uzasadniona, a kiedy nie
Fundacja rodzinna nie jest rozwiązaniem dla każdego — ocena zasadności jej wdrożenia jest pierwszym i koniecznym etapem współpracy.
Rozwiązanie uzasadnione, gdy:
- klient posiada spółkę lub spółki generujące trwały dochód (dywidendy, przychody z wynajmu, portfel inwestycyjny), który ma być reinwestowany bez opodatkowania PIT na każdym etapie,
- planowana jest sukcesja, wymagająca uregulowania zasad dziedziczenia kontroli nad biznesem bez ryzyka rozdrobnienia udziałów między spadkobierców,
- struktura rodziny obejmuje kilku spadkobierców o zróżnicowanym zaangażowaniu w działalność operacyjną, co wymaga rozdzielenia własności majątkowej od zarządzania,
- istnieje potrzeba ochrony majątku firmowego przed roszczeniami osobistymi wspólników, w tym w przypadku rozwodu lub zobowiązań osobistych.
Rozwiązanie niewłaściwe lub wymagające innego podejścia, gdy:
- działalność ma charakter jednoosobowy i operacyjny, bez nadwyżek finansowych do reinwestowania – koszty utrzymania fundacji nie znajdą uzasadnienia ekonomicznego,
- istnieje potrzeba bieżącego, elastycznego dostępu do środków finansowych – wypłaty z fundacji podlegają opodatkowaniu i nie zawsze są równie elastyczne jak dywidenda wypłacana wprost ze spółki,
- struktura ma charakter tymczasowy lub planowana jest sprzedaż całego biznesu w krótkiej perspektywie czasowej – koszt i czas wdrożenia fundacji mogą nie znajdować uzasadnienia.
Struktury transgraniczne
W przypadku podmiotów zagranicznych funkcjonujących obok spółki polskiej i połączenie ich z fundacją rodzinną wymaga dodatkowej analizy w zakresie: neutralności podatkowej PIT/CIT przy przenoszeniu udziałów lub certyfikatów depozytowych, ryzyka opodatkowania CFC, testu podobieństwa struktury zagranicznej do polskiej fundacji rodzinnej (konstrukcji zbliżonych do trustów) oraz pochodzenia majątku wnoszonego do fundacji, w tym udziałów pochodzących z wcześniejszych transakcji B2B.
Posiadam doświadczenie w prowadzeniu tego rodzaju spraw na etapie wniosków o interpretację indywidualną, co pozwala na wcześniejszą identyfikację obszarów wymagających szczególnej uwagi organu podatkowego.
Dlaczego warto powierzyć tę sprawę Kancelarii
- Współpraca odbywa się bezpośrednio z radcą prawnym specjalizującym się jednocześnie w prawie handlowym, prawie podatkowym oraz fundacjach rodzinnych.
- Ocena zasadności wdrożenia fundacji rodzinnej jest przedstawiana klientowi w sposób rzetelny, również wtedy, gdy to rozwiązanie nie jest optymalne w danej sytuacji.
- Statut i struktura są projektowane z uwzględnieniem realnych scenariuszy – konfliktu w rodzinie, śmierci fundatora, wystąpienia beneficjenta – nie wyłącznie stanu idealnego.
- Doświadczenie obejmuje struktury transgraniczne (Holandia, Szwajcaria) oraz uzyskiwanie indywidualnych interpretacji podatkowych w sprawach nietypowych.
- Zakres usług obejmuje pełen proces – od koncepcji, przez statut i rejestrację, po bieżącą obsługę fundacji i spółek zależnych.
- Współpraca z biurami rachunkowymi i notariuszami zapewnia, że struktura jest operacyjna od momentu rejestracji.
W przypadku pytań dotyczących zasadności wdrożenia fundacji rodzinnej w konkretnej sytuacji, zapraszam do kontaktu – analiza obejmie rzeczywiste korzyści i ograniczenia takiego rozwiązania, z uwzględnieniem indywidualnej sytuacji majątkowej i biznesowej.
Zapraszamy do kontaktu!
FAQ
Sprawdź odpowiedzi na najczęściej zadawane pytania
Holding spółkowy może prowadzić dowolną działalność i podlega CIT, a przy wypłacie do wspólników, dodatkowo PIT. Fundacja rodzinna ma zamknięty katalog dozwolonej działalności (art. 5 ustawy o fundacji rodzinnej), ale w zamian dochód jest zwolniony z CIT do momentu wypłaty do beneficjenta, a sama wypłata opodatkowana jednolitą stawką 15%. Fundacja ma też ustawowo uregulowany mechanizm sukcesyjny, którego zwykła spółka holdingowa nie zapewnia.
Tak. Do fundacji wnoszone są udziały lub akcje spółki, a nie przedsiębiorstwo, spółka działa dalej bez zmian, zmienia się tylko jej wspólnik. Wymaga to jednak analizy skutków podatkowych wniesienia po stronie wnoszącego oraz zgodności statutu spółki z planowaną zmianą struktury właścicielskiej.
Główne pozycje to obsługa księgowa i sprawozdawcza (fundacja prowadzi pełną księgowość) oraz bieżąca obsługa prawna, uchwały organów, dokumentacja wypłat, zmiany statutowe. Wysokość zależy od skali struktury: liczby spółek zależnych, beneficjentów i częstotliwości wypłat. Rzeczywisty koszt szacuję indywidualnie na etapie analizy zasadności wdrożenia.









